|
Karstonia is een aan
de noordoostkust van de Oostzee gelegen koninkrijk (tussen 56 en 61
graden noorderbreedte en 18 en 23 graden oosterlengte). Het land
grenst aan Estland en Letland en wordt door een smalle zeestraat van
Finland en Zweden gescheiden.
→ Terug naar
Lidstaten
Officiële naam: Köngariket
Karstonia
Oppervlakte: 64.370 km2
Inwonertal: 2.962.123
(1-1-2012)
Staatsvorm: koninkrijk
Nationale feestdagen: 18 december (onafhankelijkheidsdag 1917)
BEVOLKING
Bevolkingsdichtheid: 46 inw./km2
Bevolkingsgroei: 0,9% (2011)
Gem. levensverwachting: man 77,2 jaar, vrouw 80,6 jaar
Grote steden (+ inwoners):
Marckfontänn (421.400)
Okthamna (268.600)
Estilhamna (157.800)
Eskunforssa (149.200)
Petsamo (96.100)
Talen: Karstoniaans (95%), Galoni (3%), Bellands (2%) en
Lijfs (enkele honderden sprekers)
Analfabeten: <1%
Godsdiensten: evangelisch-luthers (40%), rooms-katholiek
(4%), russisch-orthodox (3%), moslim (3,3%), joods (0,5%), overig
(3%), onkerkelijken (46,2%)
Universiteiten: Marckfontänn (1630), Orested (1859), Okthamna
(1924), Estilhamna (1961), Petsamo (1975), Eskunforssa (2001)
BESTUUR
Hoofdstad: Marckfontänn
Bestuurlijke indeling: elf provincies (Västfontännland,
Östfontännland, Tillskärna, Estilskärna, Marckland, Gotland,
Menovië, Jorland, Åland, Galonia en Belland) waarvan de laatste drie
autonoom zijn
Staatshoofd: koning Henrik-Otkar II van Åsenborg-Jöhvas,
sinds 2007
Christian II, 1963 - 2007
Volksvertegenwoordiging: Rijksdag (één kamer met 320 leden
die om de vijf jaar gekozen worden)
Belangrijkste partijen: SD (sociaaldemocraten), KKP
(conservatieven), MVP (centrumlinks), MP (milieupartij), KDP
(christendemocraten)
Regeringsleiders:
Tõnu Järve (SD), sinds 2008
Hjalmar Dahlström (KKP), 2002 - 2008
Ingmar Hergott-Nöjd (SD), 1997 - 2002
Heidi Ankerskjöld (SD), 1993 - 1997
Poul Jörns (SD), 1987 - 1993
Minister van Buitenlandse Zaken: Eva Jönsson-Holm
GEOGRAFIE EN KLIMAAT
Hoogste berg: Kyrkkanbjerg (420 m)
Grootste meer: Petsamosjö (2654 km2)
Belangrijkste rivieren: Marck (346 km), Ore (184 km), Newar
(136 km), Kurka (104 km), Hjort (72 km), Gynd (64 km)
Klimaat: gematigd klimaat met neerslag in alle jaargetijden
Gem. temperatuur in januari en juli: -2°C
resp. 18,5°C
Gem. hoeveelheid neerslag: 590 mm. per jaar
ECONOMIE
BNP:
€72,4 miljard (2011)
Munteenheid: euro
Inflatie: 2% (2011)
Werkloosheid: 10% (2011)
Beroepsbevolking: landbouw (1,5%), industrie (23%),
diensten (75,5%)
Uitvoer: chemische producten, technologische producten,
levensmiddelen, grondstoffen
Invoer: olie, technologische producten, auto's,
levensmiddelen, grondstoffen
Voornaamste handelspartners: EU, Verenigde Staten, China,
Rusland
Voornaamste bedrijven: Eskar MA (financiën/verzekeringen),
Forsmark MA (hout/papier, chemische producten), Karstelecom
(informatica, telecommunicatie), Bokars MA (technologische
producten), Okthamna Skippsverk MA (scheepsvaart)
Toonaangevende kranten: Estilkärna Posten (soc.-dem.),
Västfontännlands Nüheter (liberaal), Allmänta Karstonienska
Dagbladet (cons.)
AGL
Lid sinds: 2 maart 1986 (oprichtend lid); uitgetreden per 1
januari 2004; heringetreden op 13 september 2009.
Suborganisaties: Karstonia huisvest geen AGL-suborganisaties;
het vroeger voor de AGL werkzame Mård-Instituut is nog steeds in
Marckfontänn gevestigd. Karstonia heeft het mensenrechtenverdrag van
Jarjana ondertekend, maar niet het vrijhandelsverdrag van Corille.
Periodiek:
Den Karstonienska Tidning af Nederländerna (78 nummers sinds
1987). Daarvoor: Nieuws uit Karstonia (25 nummers sinds
1985).
INTERNATIONALE
ORGANISATIES
Lid van: Noordse Raad (1952), Verenigde Naties (1954), Raad van
Europa (1954), AGL (1986 - 2003 en sinds 2009), EU (1995), Verbond
van Fictieve Staten (2006), CvsE, Unesco, Unctad, WHO, FAO, ILO,
ECE, GATT, OESO, IMF, Wereldbank
VERKEER EN COMMUNICATIE
Vliegvelden: Kungholma (Marckfontänn), Theborg (Petsamo),
Västborg (Okthamna) + zes regionale vliegvelden
Belangrijke spoorwegverbindingen:
Marckfontänn - Okthamna - Visby -
Belfors
Eskunforssa - Marckfontänn - Estilhamna - Tallinn - St.
Petersburg
Marckfontänn - Orested - Riga - (Vilnius/Moskou)
Veerdiensten:
Veskaborg - Mariehamna
Visby - Oskarshamn (Zweden)
Nyhamna - Nynäshamn (Zweden)
Wartenska - Turku/Helsinki (Finland)
Okthamna - Gdańsk (Polen)
Internationaal netnummer: (00)360
Netnummers: Marckfontänn 011, Okthamna 021, Eskunforssa 031,
Estilhamna 041
Internetcode: .ks
Landcode: KS
TIJD
Tijdzone: GMT + 1
VOLKSLIED
Åt Landet det Sköna (zie Fantas 95)
KAART

KORTE
GESCHIEDENIS
Het was Tacitus die in zijn boek Germania voor het eerst over de
“eilanden” in het noorden sprak. Karstonia werd rond het begin van
de jaartelling echter voornamelijk door Fins-Oegrische stammen
bewoond. Pas in de vijfde eeuw drongen Germaanse stammen het land
binnen. De Marckar, door de steeds machtiger wordende Svear vanuit
hun oorspronkelijke woongebieden in midden-Zweden verdreven,
koloniseerden West en Zuid-Karstonia en etableerden hier een groot
aantal zelfstandige koninkrijkjes.
In de 12e eeuw ontwikkelde
het in de tussentijd gekerstende Karstonia onder druk van de
toenemende Deense expansie in het Oostzeegebied zich in de richting
van een feodale samenleving en tot een eenheid. In de 13e eeuw
breekt een bloeiperiode voor het land aan, met de komst van het
Hanzeverbond, de stichting van een groot aantal handelssteden en de
verovering van Estland door de Karstoniaanse koningen. Het
Karstoniaanse koninkrijk gaat in 1361 evenwel ten onder en het land
zou tot 1523 onder de Deense kroon vallen. Na 1523 wordt Karstonia
tussen Polen, Denemarken en Zweden verdeeld, om honderd jaar later
geheel Zweeds te worden en vanaf 1726 Russisch. Eerst als
vazalstaat, die niet alleen het huidige Karstonia omvatte, maar ook
Estland (Oost-Karstonia) en Koerland, totdat een opstand in 1764 een
einde maakt aan de relatieve zelfstandigheid en het land een deel
van het Russische imperium wordt en tussen 1812 en 1917 als
groothertogdom. Het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw
wordt gekenmerkt door een snelle industriële ontwikkeling in
Karstonia, maar ook door een grote maatschappelijke misère. Na de
Russische revolutie verklaart Karstonia zich op 18 december 1917
onafhankelijk. Binnenlandse troebelen leidden in 1937 tot een
staatsgreep die een halffascistisch bewind aan de macht brengt. Na
de Duitse inval in de Sovjet-Unie strijdt Karstonia als een
bondgenoot mee aan Duitse zijde, maar wordt in 1944 geheel door
Sovjettroepen bezet. Onderhandelingen leidden ertoe dat Karstonia
vanaf 1946 als een neutrale staat blijft bestaan en gedwongen is om
een Sovjetvriendelijke politiek te voeren. In 1986 richt Karstonia
samen met enkele andere staten de AGL op en in 1995 wordt het land
lid van de EU.
LAND EN
VOLK
Karstonia is een klein land in Noord-Europa, grenzend aan Estland en
Letland en door een zeestraat (Jorlandssundet) van Zweden in het
westen en Finland (Finska Viken) in het noorden gescheiden.
Landschappelijk sluit het land aan bij de Baltische laagvlakte en
alleen in het midden en westen rijst het land tot boven de 200 meter
op. Hier en daar steken enkele heuvelruggen boven de 300 meter uit
en de hoogste “berg” van het land, de Kyrkkanbjerg, bereikt en
hoogte van 420 meter boven zeeniveau. Naald- en loofbossen bedekken
ongeveer tweederde van het land. Er zijn ongeveer duizend meren,
waarvan het grootste het Meer van Petsamo is, tenminste als men niet
het Meer van Riga meerekent. De kusten bestaan in het noorden en
westen uit scheren (rotsgrond) en omvatten enkele honderden
eilanden, terwijl de zuidelijke eilanden opgebouwd zijn uit
kalkformaties en zandgrond. Akkerbouw is voornamelijk in het zuiden
en westen van het land en op de eilanden te vinden, terwijl de
veeteelt en bosbouw met name in het noorden overheerst.
De landbouw was eens de
belangrijkste vorm van bestaan voor het merendeel der Karstonianen,
evenals de visserij, maar tegenwoordig is nog slechts anderhalf
procent van de beroepsbevolking werkzaam in de landbouw. Ook de
visserij heeft de afgelopen jaren met een dramatische afname te
maken gehad en speelt tegenwoordig nauwelijks enige rol van
betekenis.
Karstonia heeft een goede
infrastructuur met spoorwegen, en (snel)wegen tussen de meeste
grotere steden en met vliegverbindingen met omringende landen en de
rest van de wereld. De geringe bevolkingsdichtheid leidt ertoe dat
het land per hoofd van de bevolking een verhoudingsgewijs hoge
uitgavenpost heeft aan het onderhoud en opbouw van de infrastructuur
in het land. In de afgelopen honderd jaren hebben de meeste
Karstonianen zich in de grotere steden gevestigd en de ontvolking
van het platteland wordt als een groot probleem gezien.
Het overgrote merendeel
der bevolking spreekt Karstoniaans, een aan het Deens en Zweeds
verwante taal. Tot in de jaren zeventig was de bevolking tamelijk
homogeen, met twee grote te onderscheiden bevolkingsgroepen,
Karstonianen en Galoniërs (welke natuurlijk ook Karstonianen zijn,
maar een Fins-Oegrische taal spreken: het Galonisch (sterk verwant
aan het Fins en Estisch)). Daarnaast zijn er een aantal minderheden
zoals de Bellanders (welke een aan het Karstoniaans verwante taal
spreken) en de Lijven (enkele honderden, van Fins-Oegrische
afkomst), woonachtig aan de Letse grens. In de afgelopen dertig
jaren nam de immigratie naar Karstonia sterk toe, met name uit
Oost-Europa, Azië en Afrika en anno 2008 telt het land ongeveer
300.000 inwoners van buitenlandse afkomst. Daarmee samenhangend
heeft Karstonia ook een nieuwe religie binnen zijn grenzen gekregen,
de Islam. De meeste Karstonianen bekennen zich evenwel tot de
Evangelisch-Lutherse (staats)kerk.
POLITIEK
Karstonia is sedert 1917 een parlementaire democratie. Een
uitzondering was de periode van 1937 tot 1944 toen het land een
halffascistisch regime kende en van 1944 tot 1946 (bezetting door
Sovjet-Unie). Sedert 1917 is het land ook een koninkrijk. De functie
van de koning is sinds 1949 geheel ceremonieel. De monarchie is niet
geheel onomstreden en verscheidene malen is een poging gedaan om een
republiek in te voeren, in 1946 werd hierover zelfs een referendum
gehouden. De Karstoniaanse volksvertegenwoordiging of “Rijksdag”
bestaat uit 320 afgevaardigden die eenmaal in de vijf jaar gekozen
worden. Een van de zetels is gereserveerd voor de voorzitter van de
Rijksdag die altijd afkomstig is uit de grootste partij. Sedert 2008
bevinden zich 7 partijen in de Rijksdag. De twee grootste partijen
zijn de Conservatieve partij en de Sociaaldemocratische partij.
Daarnaast zijn er dertig vaste zetels voor de drie autonome regio´s
Åland, Belland en Galonia (gebaseerd op het bevolkingsaantal).
Informatie over
Karstonia in de Fantas;
- De Geofictivus, nr.96
- Het volkslied, nr.95
- De periode 1937-1946, nr.90
- Alexander Åkesson, nr.88
- Karstoniaans geld, nr.75
- De Lijven, nr.68
- “Välkommen till Karstonia”, nr.66
Meer informatie over
Karstonia en een uitgebreide geschiedenis is te vinden in de
brochure “Het koninkrijk Karstonia” uit 1993 en in de uitgave
“Den Karstonienska Tidning” verschijnend vanaf 1987 en in de
Fantas. Dit materiaal is te vinden in het
GvG-archief. |